Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka njoftuar arritjen e një marrëveshjeje kornizë mes Izraelit dhe Libanit, pas katër ditësh negociatash të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara në Uashington.

Megjithëse detajet e plota të marrëveshjes nuk janë bërë ende publike, Rubio e cilësoi atë si një zhvillim të rëndësishëm drejt uljes së tensioneve mes dy vendeve, duke theksuar se procesi i paqes sapo ka nisur.

“Është fillimi i fillimit. Ka ende shumë punë përpara dhe nuk e nënvlerësojmë aspak vështirësinë e këtij procesi, por e dimë sa jetik është ai,” deklaroi Rubio në konferencën për media.

 

 

Katër ditë negociata në Uashington

Bisedimet u zhvilluan nga e marta deri të premten në kryeqytetin amerikan, me pjesëmarrjen e delegacioneve izraelite dhe libaneze. Organizata Hezbollah nuk ishte pjesë e negociatave.

Sipas ndërmjetësve amerikanë, marrëveshja synon të krijojë bazën për negociata të mëtejshme që do të çojnë drejt një armëpushimi të përhershëm dhe normalizimit të situatës përgjatë kufirit mes dy vendeve.

Luftimet vazhdojnë në jug të Libanit

Pavarësisht progresit diplomatik, situata në terren mbetet e tensionuar.

Izraeli vazhdon të mbajë nën kontroll pjesë të territorit në jug të Libanit dhe ka vazhduar operacionet ushtarake, edhe pas memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar më 17 qershor mes SHBA-së dhe Iranit, i cili parashikonte ndërprerjen e operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.

Vetëm një ditë para njoftimit të marrëveshjes, sulmet në jug të Libanit shkaktuan viktima dhe dëme materiale, duke treguar se armëpushimi mbetet ende i brishtë.

 

Hezbollah kërkon tërheqjen e Izraelit

Lideri i Hezbollahut, Naim Qassem, deklaroi se paqja nuk mund të arrihet pa tërheqjen e plotë dhe pa kushte të forcave izraelite nga territori libanez.

Nga ana tjetër, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e bëri të qartë se Izraeli nuk planifikon të largohet nga zona e sigurisë në jug të Libanit për sa kohë Hezbollah vazhdon të jetë i armatosur.

“Arritja më e rëndësishme është që Izraeli mbetet në zonën e sigurisë në jug të Libanit dhe do të vazhdojë ta bëjë këtë derisa Hezbollah të çarmatoset”, deklaroi Netanyahu.

Ndërkohë, Hezbollah e kritikoi procesin negociues, duke e cilësuar atë si një lëshim të njëanshëm që dëmton sovranitetin e Libanit.

 

Trump dhe Netanyahu me qëndrime të ndryshme

Situata në Liban është kthyer gjithashtu në një pikë mosmarrëveshjeje mes presidentit amerikan Donald Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu.

Trump ka deklaruar së fundmi se i ka kërkuar Netanyahut të tregojë më shumë përmbajtje në operacionet ushtarake në Liban.

“Nuk është e nevojshme të shkatërrohet një ndërtesë sa herë që dyshohet se aty ndodhet një anëtar i Hezbollahut. Mund të bëhet një punë shumë më e mirë dhe më e kujdesshme. Ndihem keq për popullin e Libanit”, është shprehur Trump.

Edhe Rubio theksoi se qytetarët libanezë kanë vuajtur për dekada për shkak të konflikteve dhe ndërhyrjeve të jashtme.

 

 

Çfarë parashikon marrëveshja?

Edhe pse dokumenti i plotë nuk është publikuar, administrata amerikane bëri të ditur disa nga elementët kryesorë të marrëveshjes:

• Krijimin e një procesi të strukturuar për rivendosjen e sovranitetit të Libanit.
• Çarmatimin e Hezbollahut dhe çmontimin e infrastrukturës së tij ushtarake.
• Tërheqjen graduale të Izraelit sapo të eliminohen kërcënimet ndaj sigurisë së tij.
• 100 milionë dollarë ndihmë humanitare për Libanin në bashkëpunim me OKB-në.
• 30 milionë dollarë mbështetje financiare për Forcat e Armatosura Libaneze, me synimin për të forcuar stabilitetin dhe sigurinë.4

 

Ekspertët mbeten të kujdesshëm

Megjithëse marrëveshja është përshëndetur si një hap pozitiv, analistët vlerësojnë se rruga drejt paqes mbetet e gjatë.

Eksperti Rami Khouri nga Universiteti Amerikan i Bejrutit theksoi se një marrëveshje kornizë nuk garanton automatikisht paqen.

Sipas tij, mungesa e Hezbollahut në negociata mund të përbëjë një pengesë serioze për zbatimin e çdo marrëveshjeje afatgjatë.

Megjithatë, ai shtoi se konflikti mund të zgjidhet nëse të dyja palët respektojnë sovranitetin e njëra-tjetrës dhe angazhohen për një proces të barabartë negociues.

 

Një hap drejt paqes, por sfidat mbeten

Marrëveshja e njoftuar në Uashington konsiderohet një zhvillim pozitiv në përpjekjet për stabilizimin e rajonit, por zbatimi i saj do të varet nga gatishmëria e palëve për të respektuar angazhimet dhe për të vazhduar dialogun.

Me luftimet që vazhdojnë në terren dhe me çështje të rëndësishme ende të pazgjidhura, procesi drejt një paqeje të qëndrueshme mes Izraelit dhe Libanit pritet të jetë i gjatë dhe kompleks.

Burimi: aljazeera