Bisedimet e nivelit të lartë mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në Zvicër kanë prodhuar rezultate inkurajuese, duke krijuar atë që zëvendëspresidenti amerikan JD Vance e quajti një “bazë të fortë” për arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare që synon t’i japë fund konfliktit dhe të stabilizojë rajonin.

Pas raundit të parë të negociatave, që zgjatën rreth 18 orë, Vance deklaroi se palët kanë bërë përparim të konsiderueshëm dhe kanë rënë dakord për një plan veprimi që synon finalizimin e marrëveshjes brenda 60 ditëve.

“Kemi ndërtuar themelet”

Në një konferencë për media para largimit nga Zvicra, Vance përdori një krahasim simbolik për të përshkruar ecurinë e negociatave.

“Marrëveshja përfundimtare është shtëpia. Ne kemi ndërtuar themelet. Ende nuk e kemi ndërtuar shtëpinë, por kemi vendosur një bazë të suksesshme për të arritur në një rezultat të mirë për popullin amerikan”, deklaroi ai.

Sipas zyrtarëve amerikanë, negociatat teknike do të vazhdojnë në resortin malor të Bürgenstock-ut, ku ekspertët e të dy vendeve do të punojnë për zgjidhjen e çështjeve më të ndërlikuara.

Irani pranon rikthimin e inspektorëve bërthamorë

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të bisedimeve ishte pranimi nga Irani i rikthimit të inspektorëve të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).

Ky hap konsiderohet thelbësor për ndërtimin e besimit ndërmjet palëve dhe për monitorimin e aktiviteteve bërthamore iraniane.

Programi bërthamor i Iranit mbetet një nga pikat më të ndjeshme të negociatave dhe një nga çështjet kryesore që duhet të zgjidhen në javët e ardhshme.

Hapet rruga për një marrëveshje brenda 60 ditëve

Sipas deklaratës së përbashkët të ndërmjetësuesve nga Katari dhe Pakistani, është krijuar një Komitet i Nivelit të Lartë që do të mbikëqyrë procesin politik të negociatave.

Komiteti ka miratuar një plan konkret që synon arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare brenda dy muajve, duke përfshirë negociata të detajuara mbi:

• Programin bërthamor iranian;
• Heqjen ose lehtësimin e sanksioneve;
• Mekanizmat e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve;
• Çështjet e sigurisë rajonale.

Siguria në Ngushticën e Hormuzit dhe Liban

Një tjetër rezultat i rëndësishëm ishte dakordësia për krijimin e linjave të reja të komunikimit për garantimin e lundrimit të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më strategjike për transportin e energjisë në botë.

Gjithashtu, palët diskutuan për uljen e tensioneve në Liban, ku përplasjet mes Hezbollahut dhe Izraelit kanë vazhduar pavarësisht përparimit të negociatave.

Vance konfirmoi se Uashingtoni ka qenë në kontakt të vazhdueshëm me Izraelin gjatë gjithë procesit diplomatik.

Një propozim ekonomik për zhbllokimin e fondeve iraniane

Zëvendëspresidenti amerikan zbuloi gjithashtu se Jared Kushner ka propozuar një mekanizëm për zhbllokimin e aseteve të ngrira iraniane.

Sipas planit, fondet do të mund të përdoren vetëm me miratimin e SHBA-së dhe Katarit, ndërsa një pjesë e tyre do të shërbente për blerjen e produkteve bujqësore amerikane si soja, misri dhe gruri.

Vance e cilësoi këtë ide si një “marrëveshje klasike të stilit Trump”, duke argumentuar se ajo mund të krijojë përfitime ekonomike për të dyja palët.

Optimizëm i kujdesshëm për vazhdimin e negociatave

Megjithëse ende mbeten shumë çështje të pazgjidhura, rezultati i raundit të parë të bisedimeve ka krijuar një atmosferë më pozitive mes palëve.

Negociatorët amerikanë dhe iranianë pritet të vazhdojnë diskutimet teknike në ditët e ardhshme, ndërsa komuniteti ndërkombëtar ndjek me interes zhvillimet që mund të ndikojnë ndjeshëm në sigurinë dhe stabilitetin e Lindjes së Mesme.

Nëse procesi vazhdon sipas planit të dakorduar, një marrëveshje historike mund të arrihet brenda 60 ditëve të ardhshme.

Burimi: NBC News