Misteri me ujqërit që rrinë pranë Çernobilit mund të ndihmojë njerëzimin

Ujqërit janë të ekspozuar ndaj rrezatimit që shkakton kancer teksa enden nëpër shkretëtirat e qytetit të braktisur, por shkencëtarët kanë zbuluar se një pjesë e informacionit të tyre gjenetik duket rezistente ndaj rritjes së rrezikut të sëmundjes.

Ujqërit mutantë që enden rrugëve të shkreta të Çernobilit duket se kanë zhvilluar rezistencën ndaj kancerit, duke rritur shpresat se gjetjet mund të ndihmojnë shkencëtarët të luftojnë sëmundjen te njerëzit.

Një reaktor bërthamor shpërtheu në termocentralin e Çernobilit në Ukrainë në vitin 1986, me mbi 100,000 njerëz të evakuuar nga qyteti pasi shpërthimi lëshoi rrezatim që shkakton kancer.

Zona ka mbetur e braktisur në mënyrë të frikshme që atëherë. Zona e Përjashtimit të Çernobilit (CEZ) u krijua për të parandaluar hyrjen e njerëzve në një zonë prej 1000 miljesh katrorë, ku rrezatimi ende përbën një rrezik kanceri.

Njerëzit mund të mos jenë kthyer, por kafshët e egra si ujqërit dhe kuajt enden në qytetin e evakuuar më shumë se 35 vjet pas katastrofës.

Cara Love, një biologe evolucionare dhe ekotoksikologe në Universitetin Princeton në SHBA, ka studiuar se si ujqërit e Çernobilit mbijetojnë pavarësisht brezave të ekspozimit ndaj grimcave radioaktive.

Cara dhe një ekip studiuesish vizituan CEZ-in në vitin 2014 dhe u vendosën ujqërve me jakë radio në mënyrë që të monitoroheshin lëvizjet e tyre. Ajo tha se i ofrojnë ekipit matje në kohë reale se ku janë ujqërit dhe sa të ekspozuar janë ndaj rrezatimit.

Ata gjithashtu morën mostra gjaku për të kuptuar sesi trupat e ujqërve reagojnë ndaj rrezatimit që shkakton kancer. Studiuesit zbuluan se ujqërit e Çernobilit janë të ekspozuar ndaj rrezatimit mbi gjashtë herë më shumë se kufiri ligjor i sigurisë për një njeri.

Cara zbuloi se ujqërit kishin ndryshuar sisteme imunitare të ngjashme me pacientët me kancer që i nënshtroheshin trajtimit me rrezatim. Ajo gjithashtu identifikoi pjesë specifike të informacionit gjenetik të kafshëve që dukeshin elastike ndaj rritjes së rrezikut të kancerit.

Shumë kërkime te njerëzit kanë gjetur mutacione që rrisin rrezikun e kancerit, me praninë e variantit të gjenit BRCA që e bën më të mundshëm që një grua të zhvillojë kancer gjiri ose në vezore.

Por Cara ka kërkuar të identifikojë mutacionet mbrojtëse që rrisin shanset për të mbijetuar nga kanceri. Pandemia dhe pushtimi rus i Ukrainës e kanë penguar Cara Love dhe bashkëpunëtorët e saj të kthehen në CEZ vitet e fundit. Cara prezantoi gjetjet e saj në takimin vjetor të Shoqatës për Biologjinë Integruese dhe Krahasuese në Seattle, Washington, muajin e kaluar.