Nga Richard Chimbetete

Në epokën pas grushtit të shtetit, mbijetesa politike dikur nënkuptonte të gjeje strehë në një vilë me pluhur në Guinenë Ekuatoriale ose të arratiseshe në Dubai me diamante të qepur në valixhe. Por kohët kanë ndryshuar. Sot, strehimi i vërtetë gjendet në Uashington — i mbështjellë me një kontratë lobimi, i rrethuar nga operativë MAGA, dhe i vulosur me një foto ku shtrëngon duart me një ish-kongresmen që është bërë shef spiunazhi.

Mjafton të pyesësh Sali Berishën dhe Fatmir Mediun — të dy të ndjekur nga skandale — të cilët po garojnë për poste këtë fundjavë në një fushatë që kritikët e shohin si një përpjekje për pushtet dhe mbrojtje.

Dhe nga Afrika Perëndimore deri në Bririn e Afrikës, mund të dëgjosh pothuajse fëshfërimën e kontratave të para që po shkruhen, teksa ish-gjeneralë, ministra të akuzuar dhe presidentë të përjetshëm “off-brand” kuptojnë: Nëse shqiptarët mund ta bëjnë, pse jo edhe ne?

Trumpizëm për Eksport

Berisha, ish-kryeministër i sanksionuar nga SHBA për “korrupsion të rëndësishëm,” dhe Mediu, ish-ministër mbrojtjeje i njollosur nga skandalet, janë bashkuar në një rikthim zgjedhor me rrezik të lartë. Arma e tyre sekrete? Konsulentët politikë të djegur nga bota e Trump — Paul Manafort dhe Chris LaCivita — të cilët kanë lënë gjurmët e tyre kudo në këtë skemë.

Mediu, ministër i mbrojtjes gjatë shpërthimit tragjik të Gërdecit në vitin 2008, që vrau 26 persona dhe shkaktoi indinjatë kombëtare për mungesën e sigurisë dhe llogaridhënies, nuk është thjesht një zyrtar i turpëruar. Ai është gjithashtu një amator i Amerikës. Që nga shpërthimi — i cili frymëzoi pjesërisht filmin e Hollywood-it War Dogs në 2016 — ai ka kaluar qindra ditë në SHBA, duke u afruar me kongresmenë, duke ndërtuar lidhje me republikanët e Teksasit dhe duke pozuar me figura si drejtori i ri i CIA-s, John Ratcliffe, me shpresën se afërsia me fuqinë amerikane do të fshinte disfatën që e përkufizoi atë.

Nuk është rastësi. Është strategji.

Fatmir Mediu dhe John Ratcliffe

Dy Kontrata, Një Skemë e Ndyrë

Në mars 2025, një organizatë jofitimprurëse u regjistrua me ngut në New Jersey nga Nuredin Saci, një elektricist shqiptar-amerikan 72-vjeçar në pension nga Tropoja, pa ndonjë pasuri të dukshme. Brenda disa ditësh, kjo fondacion fantazmë u bë mjeti për një kontratë lobimi prej 6 milionë dollarësh, e nënshkruar mes Partisë Demokratike të Shqipërisë dhe një firme të quajtur Continental Strategy — një kompani e lidhur me Katie Wiles, vajza e bashkëmenaxheres së fushatës Trump 2024 (krah LaCivitës) dhe tashmë shefe e stafit Susie Wiles, dhe Alberto Martinez, shef kabineti i Senatorit Marco Rubio.

Por kjo marrëveshje publike është vetëm gjysma e dukshme. Pas kuintave, ekziston një kontratë e dytë e pashpallur — mes Berishës dhe Mediut me LaCivitën dhe bashkëpunëtorët e tij — që pretendohet se ka të bëjë vetëm me konsulencë për fushatën në vend dhe për këtë arsye nuk kërkon regjistrim në FARA. Megjithatë, mediat shqiptare kanë spekuluar se marrëveshja mund të përfshijë aktivitete më të gjera dhe shuma më të mëdha.

Nuk ka të bëjë vetëm me ndikimin në opinionin publik. Ka të bëjë me sigurimin — ligjor, diplomatik dhe politik — përmes lidhjes strategjike me ndikimtarë të fuqishëm amerikanë.

Si të Provokosh Departamentin e Shtetit (dhe Fox News)

Kronologjia e kësaj operacioni duket si një skenar për fushatë ndikimi:

• 27 Mars: Regjistrohet një fondacion jofitimprurës në New Jersey.

• 30 Mars: Operativë të lidhur me MAGA ofrojnë financim për Continental Strategy.

• 4 Prill: Sekretari i Përgjithshëm i PD-së, Flamur Noka, nënshkruan marrëveshjen 6 milionë dollarëshe.

• 16 Prill: Fox News publikon një artikull senzacional për “socialistët e mbështetur nga Sorosi” në Europë.

• 17 Prill: 19fortyfive.com boton një artikull të zjarrtë nga një analist i AEI me të njëjtën linjë.

• 17 Prill: Artikujt i dërgohen drejtpërdrejt Dan Holler-it, zëvendës shef i stafit në Departamentin e Shtetit, nga lobistë të PD-së.

• 7 Maj: Një zyrtar amerikan, në një deklaratë për Axios, përsërit të njëjtën gjuhë — thuajse fjalë për fjalë.

Në atë pikë, Continental Strategy ishte regjistruar zyrtarisht si agjent i huaj, por objektivi i vërtetë ishte arritur: ndrysho narrativën, bëj që Departamenti i Shtetit të flasë gjuhën tënde, dhe kthe një ish-kryeministër të sanksionuar në një aleat të keqkuptuar.

Vlen të theksohet se autoritetet shqiptare kanë hapur një hetim për kontratën e lobimit të nënshkruar nga Partia Demokratike.

Duke pasur parasysh se kontrata rendit një pensionist shqiptar-amerikan 72-vjeçar pa pasuri si garantues financiar, autoritetet shqiptare kanë nisur një hetim. Nëse kjo do të nxisë një hetim amerikan, mbetet për t’u parë.

Nga Fox në Foggy Bottom — një Inovacion Amerikan për Eksport

Phil Griffin: Nga “Fixer” në Folklor

Asnjë operacion MAGA nuk është i plotë pa një “njeri i Amerikës,” dhe në këtë rast, ky rol i dyshimtë i takon Phil Griffin, një ushtar i vjetër i Manafort-it me një prirje për inskenime të pakëndshme.

I dërguar në Shqipëri për të dhënë kredibilitet për fushatën e Berishës, Griffin është kthyer në figurë meme në Tiranë. Fjalimet e tij — të shqiptuara me anglishte të ngatërruar dhe ton të ngurtë — janë përshkruar nga dëshmitarët si “robotike,” “të pakëndshme” dhe “gati sureale.” Në një miting, ai e shpalli Berishën “luftëtar lirie” dhe premtoi se “Amerika është me ju,” duke shkaktuar më shumë hutim sesa duartrokitje.

Nëse kjo është demokracia nën menaxhimin MAGA, shqiptarët mund të preferojnë kutinë e heshtur të votimit.

Por mos u mashtroni: Griffin nuk është budalla. Roli i tij nuk është të magjepsë votuesit — por të krijojë optikë, të gjenerojë legjitimitet artificial dhe të ngulë fushatën me atë aromë të ëmbël të mbështetjes amerikane.

Pse Po Shikojnë Kryekomandantët

Mos u gënjejmë. Publiku i vërtetë nuk është vetëm në Shqipëri. Është në Xhuba, Uagadugu, Monrovi dhe Maputo. Çdo sundimtar ambicioz, çdo ish-president i akuzuar, çdo miliarder burimesh me gjak në llogaritë e tij po ndjek me kujdes.

Sepse ky është plani i ri.

Nuk është më nevoja të ikësh, të shpërndash gjithçka apo të lutesh për amnisti. Tani mund të:

• Krijosh një fondacion fantazmë në Delaware ose New Jersey.

• Punësosh të njëjtët konsulentë që ndihmuan zgjedhjen e Donald Trump.

• Gjesh një ndërmjetës të ulët për të firmosur letrat — dhe të përballojë ndonjë zjarr nëse dalin pyetje.

• Të dalësh në Fox News.

• Të pëshpërisësh në veshët e zyrtarëve të nivelit të ulët amerikan.

• Të bësh një selfie me dikë që ka kaluar dikur në Langley.

Dhe voilà: nuk je më nën vëzhgim — je rikualifikuar si reformator konservator.

Ajo që dikur kërkonte miliona nga kontrata nafte, tregtarë armësh francezë dhe llogari bankare zvicerane, tani kërkon vetëm një firmë lobimi amerikane dhe disa emailë MAGA.

Është më lirë, më shpejt dhe tmerrësisht më efektive.

Një Eksport i Rrezikshëm

Ajo që po ndodh në Shqipëri mund të mos jetë thjesht një skandal lokal, por një model i ri për ripërkufizim politik global. Është armëzimi i disfunksionit politik amerikan si një shërbim ndërkombëtar.

Nuk ka të bëjë më me zgjedhjet. Ka të bëjë me shpejtësinë e arratisjes — nga drejtësia, nga llogaridhënia, nga sundimi i ligjit. Dhe me 6 milionë dollarë, një fondacion të errët dhe kontaktet e duhura MAGA, ajo arratisje duket frikshëm e mundshme.

Kështu që herën tjetër që një komunikatë për shtyp mbërrin në Uashington, duke lavdëruar një “lider afrikan reformator” apo një “zë pro-demokraci në mërgim,” kontrolloni mirë detajet. Shanset janë që Chris LaCivita, Paul Manafort dhe Phil Griffin kanë zbarkuar tashmë, kanë hapur zyrat dhe kanë nisur të shkruajnë tezat.

Richard Chimbetete është analist i çështjeve politike afrikane, shkruan nga Nigeria.